Çoğul Gebelik Nedir?
Birden fazla yumurtanın aynı anda döllenmesi veya tek yumurtadan ikiye ya da daha fazla bölünen hücrelerin ayrı embriyolar oluşturması çoğul gebelik olarak adlandırılır. En sık görülen çoğul gebelik, ikiz gebeliktir. Çoğul gebelikler her 1000 gebeliğin 3’ünde gerçekleşir. Ancak son zamanlarda bu oran, üremeye yardımcı tüp bebek gibi tedavi yöntemlerinin uygulanması ile artış göstermektedir. Çoğul gebeliğin artmasındaki bir diğer etken ise gebelik yaşının ilerlemesidir. 35 yaşın üzerinde olan veya ailesinde çoğul gebelik bulunan kadınların çoğul gebelik geçirme olasılığı yüksektir.
Tek Yumurta İkizleri (Monozigot İkizler)
Döllenmiş tek bir yumurtanın ikiye bölünmesi ile oluşan tek yumurta ikizleri, monozigot ikizler olarak da adlandırılır. Tek yumurta ikizlerinin aynı sperm ve yumurtanın genetik bilgisini taşımaları sebebiyle fiziksel özellikleri de aynı olur, dolayısıyla çoğu tek yumurta ikizini birbirinden ayırt etmek oldukça zordur. Her 250 gebeliğin 1’inde görülen tek yumurta ikizlerinde, yumurtanın döllenmeden ne kadar süre sonra ikiye bölündüğü de değişiklik yaratan bir faktördür. Döllenmeden sonraki ilk 72 saat içerisinde bölünme gerçekleşirse iki amniyon zarı ve iki plasenta oluşur. Bölünme 4 ila 8 gün arasında olursa iki amniyon zarı ve bir plasenta oluşur. 8. gün oluşan bölünmede ise bir amniyon zarı ve bir plasenta olur; bu durum monozigot ikizlerin %1’ini oluşturur. Ancak 8. günden sonra oluşan bölünmelerde, siyam ikizleri (yapışık ikizler) durumu ortaya çıkar.
Çift Yumurta İkizleri (Dizigot İkizler)
İki ayrı yumurtanın ayrı iki sperm tarafından döllenmesi ile çift yumurta ikizleri oluşur. Genetik olarak aynı olmayan dizigot ikizler, dış görünüş olarak da birbirlerinden farklıdır. Çift yumurta ikizlerinin %30’u farklı cinsiyetlerde iken, %70’i aynı cinsiyette olabilir. Yapılan araştırmalara göre, çift yumurta ikizlerinin fiziksel özellikleri, aynı anne ve babadan farklı zamanlarda doğmuş çocuklardaki kadar farklı olabilir. Çift yumurta ikizleri, çoğul gebeliklerin yaklaşık %75’ini oluşturur.
Çoğul Gebelik Olasılığını Artıran Faktörler
4 veya daha fazla çocuğa sahip olan ya da 35 yaşın üstünde olan kadınların çoğul gebelik yaşama ihtimali, 20 yaş altında ve çocuğu olmayan kadınlara oranla 3 kat daha fazladır. Annenin boyu ve kilosu da çoğul gebeliğe etki eden bir faktördür. Uzun boylu ve daha kilolu olan kadınlarda çoğul gebelik görülme ihtimali daha yüksektir.
Kendisi çift yumurta ikizi olan bir annenin çoğul gebelik yapma olasılığı tekil gebelik yapma ihtimaline göre 2 kat daha fazladır. Bu da çoğul gebeliklerde genetik faktörlerin etkili olduğunu gösterir. Annenin ikiz olması, babanın ikiz olma durumundan daha etkilidir. Öyle ki, çift yumurta ikizlerinden biri erkek ise, bu kişinin çocuklarının ikiz olma ihtimali 125’te 1 oranda görülür.
Kısırlık ve gebe kalamama durumlarında uygulanan tedavi yöntemleri de çoğul gebeliklerin sayısını önemli ölçüde artırmıştır. Ancak 2010 yılında Türkiye’de yürürlüğe giren yeni kanun ile özel durumlar haricinde rahme birden fazla embriyo yerleştirilmesi yasaklanmıştır. Bu durum da tüp bebek yöntemi ile ortaya çıkan çoğul gebelikleri azaltmıştır.
Çoğul Gebelik Belirtileri ve Tanısı
Çoğul gebeliklerde karın tekil gebeliklere göre daha büyük olur.
Anne adayı tekil gebeliklere göre daha fazla kilo alabilir. Ancak fazla kilo alımı başka sebeplerden dolayı da görülebilir.
Kusma ve bulantı çoğul gebeliklerde daha sık görülür.
Mesaneye uygulanan baskı yüzünden çoğul gebeliklerde daha çok idrara çıkma isteği oluşur.
Rahim boyutu tekil gebeliklere nazaran daha büyüktür.
Çoğul gebelik geçiren hamilelerde demir eksikliği görülebilir.
Halsizlik ve yorgunluk, tekil gebeliklere göre daha yoğun yaşanır.
B-HCG değeri çoğul gebeliklerde daha yüksek çıkabilir. Ancak bu değerin yüksek çıkması kesinlikle çoğul gebeliğin olduğu anlamına gelmez.
Çoğul gebeliği en kesin şekilde tespit etme yolu ultrasondur. 6. haftadan sonra doktor kontrolünde yapılacak olan ultrason görüntülemesinde, bebeklerin sayısı net bir şekilde görülür.
Sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve Tedavi için doktorunuza başvurunuz.
Güncelleme Tarihi 18.11.2024